امروز 7 تیر 1396 - ساعت 04:55

یادداشت

خطر درگیری ایران و آمریکا در سوریه

احتمال شعله‌ور‌ترشدن آتش

در خاورمیانه

این روزها رسانه‌ها و پایگاه‌های تحلیلی انگلیسی و عرب‌زبان توجه خود را به جبهه در حال اشتعال شرق سوریه متمرکز کردند؛ جبهه‌ای که ناظران با نگرانی تحولات آن را زیر نظر دارند. سایت تحلیلی «میدل ایست آی» با انتشار گزارشی خطر درگیری احتمالی ایران و آمریکا در محور شرقی سوریه را مورد بررسی قرار داده است. به گزارش این سایت، در هفته‌های اخیر یک جبهه جدید جنگی در سوریه ظاهر شده است: منطقه بادیه؛ مرز سوریه؛ و شهر دیرالزور. این مناطق در سال‌های گذشته به خاطر تمرکز طرف‌های درگیر در بخش غربی کشور مورد غفلت قرار گرفتند. حالا که گفته می‌شود بخش موسوم به «سوریه مفید» تامین شده است، نیروهای هم‌پیمان سوریه از یک طرف و نیروهای تحت حمایت آمریکا از طرف دیگر در این منطقه استراتژیک رودر روی یکدیگر قرار گرفتند.

این گزارش بر این ادعا است که اهمیت منطقه مورد بحث در سوریه از جهت تلاش این کشور در جهت تامین کریدوری است که از تهران به منطقه مدیترانه در امتداد است. در مقابل برخی در واشنگتن امیدوار هستند که دولت ترامپ به صورت جدی به دنبال عقب راندن نفوذ منطقه‌ای ایران باشد و از طریق تسلط بر بخش شرقی سوریه این مسیر را قطع کند. در این گزارش آمده است: «در هفته‌های اخیر یک جبهه نبرد جدید در سوریه ایجاد شده است. در شهر دیرالزور در منطقه مرزی با عراق که محل قدرت‌نمایی داعش بوده است در حال حاضر جبهه استراتژیک گسترده‌تری میان دولت اسد و نیروهای مورد‌حمایت ایران در برابر ارتش آمریکا ایجاد شده است. واقعیت آن است که مبارزه آمریکا با شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در شرق سوریه به احتمال زیاد محکوم به شکست است و توجه را از دیگر مناطق آن کشور منحرف می‌کند. برخی اما در واشنگتن به‌طور اشتباه امیدوارند که دولت تازه آمریکا بتواند نفوذ منطقه‌ای ایران را در خاورمیانه کاهش دهد. در حال حاضر،‌ ایران ابتکار عمل را در دست گرفته است و پایگاه‌های نظامی آمریکایی واقع شده در مرز سوریه و اردن در نقطه مرزی «التنف» را به محاصره درآورده است. در این میان دولت‌های اروپایی باید ترامپ را متقاعد کنند که استراتژی خود را بر روی نقاط دیگر قرار دهد. تلاش ترامپ برای مقابله با نیروهای مورد حمایت ایران در شرق سوریه محکوم به شکست است.»

اما نکته‌ای که نویسنده گزارش به آن اشاره می‌کند این است که نه تنها این جنگ احتمالی بی‌پایان است بلکه حتی باعث می‌شود که تمرکز اصلی از نبرد و مبارزه علیه داعش به انحراف کشیده شود. این سایت در این‌باره می‌افزاید: «همچین خطر شعله‌ور‌شدن آتش گسترده‌تر در آمریکا و ایران به‌طور قابل توجهی باعث ایجاد منطقه‌ای آن برای داعش نه تنها در سوریه که در عراق می‌شود. نکته مهم آنجاست که برای ایران دریای مدیترانه اهمیت دارد. این موضع با موضع سرسختانه دولت ترامپ علیه ایران تقویت شده است. برای اسد و حامیان او این نگرانی وجود دارد که آمریکا در حال تدوین برنامه‌هایی برای پیشروی بیشتر از شرق از طریق نیروهای کرد سوری باشد. با این حال، علیرغم آن‌که واشنگتن به‌طور گسترده موضع ضد‌ایرانی اتحاذ کرده است به نظر می‌رسد دولت ترامپ هنوز درباره استراتژی خود در این‌باره مردد است.»

به هر حال تحلیل‌گر میدل ایست‌ نگران بروز این درگیری احتمالی است اما در عین حال بر این باور است که آمریکا و متحدان آن در این جنگ شکست خواهند خورد. سایت میدل ایست‌ای در ادامه با بیان این‌که چرا تلاش آمریکا با شکست مواجه خواهد شد می‌نویسد: «از یک طرف هر چه پیشروی نیروهای آمریکایی به سمت شرق سوریه بیشتر شود نیروهای مورد حمایت ایران بیشتر‌انگیزه رویارویی پیدا می‌کنند. این موضوع می‌تواند ایران و آمریکا را به درگیری مستقیم بکشاند و روسیه را نیز به ورطه جنگ می‌کشاند. واقعیت آن است که رویه کنونی باعث ایجاد یک درگیری همه‌جانبه می‌شود».