امروز 21 آذر 1396 - ساعت 19:02
صالح در هفتمین دور درگیری نظامی با حوثی‌ها کشته شد؛

مرگ در خوان هفتم

صالح در هفتمین دور درگیری نظامی با حوثی‌ها کشته شد؛ مرگ در خوان هفتم

: بدون تردید درگیری‌های نظامی اخیر در صنعا که با چرخش 180 درجه‌ای رئیس جمهور پیشین یمن از ائتلاف با انصارالله به سمت تعامل با ائتلاف متجاوز تحت رهبری ریاض و تشدید بمباران‌های ائتلاف به نفع طرفداران علی عبدالله صالح، آخرین چیزی بود که مردم جنگ‌زده یمن به آن نیاز داشتند. اعلام آمادگی صالح برای گشایش فصل تازه در رابطه با ائتلاف عربی به خودی خود یک تحول مهم در صحنه سیاسی و میدانی یمن محسوب می‌شد، چه برسد به اینکه روز گذشته هم جنگی جدی میان رسانه‌های نزدیک به ائتلاف عربی و رسانه‌های نزدیک به انصارالله یمن بر سر تایید یا تکذیب خبر کشته شدن علی عبدالله صالح در اثر انفجار منزلش به دست حوثی‌ها راه بیفتد.

 

انفجار منزل

رئیس جمهور پیشین یمن

روز گذشته روز اخبار ضد و نقیض درباره تحولات یمن بود. درحالیکه بعضی از رسانه‌ها مثل اسکای نیوز عربی از منفجر شدن خانه علی عبدالله صالح توسط نیروهای حوثی خبر دادند، «العربی الجدید» این خبر را رد می‌کند که انصارالله منزل صالح را منفجر کردند. اسکای نیوز عربی به نقل از شاهدان عینی مدعی شد حوثی‌ها روز گذشته منزل صالح را در پایتخت یمن منفجر کردند. در حالیکه رویترز هم مثل اسکای نیوز عربی خبر انفجار منزل صالح را تایید می‌کند اما از یک طرف خبرنگار المیادین در صنعا می‌گفت که خبر انفجار درست نیست و از طرف دیگر العربی الجدید به نقل از منابع محلی مدعی شد که حوثی‌ها خانه رئیس جمهور پیشین یمن را منفجر نکردند. هرچند از زمان انتشار این خبر، مسئله اصلی سرنوشت صالح بود: آیا رئیس جمهور پیشین که تازه به دنبال پیمان اخوت با ریاض و ابوظبی بود، کشته شده یا زنده است؟ در حالیکه حزب «کنگره مردمی» و دفتر صالح خبر مرگ او را تکذیب می‌کردند، منابع نزدیک به حوثی‌ها اصرار می‌کردند که صالح کشته شده است. اخبار ضد و نقیض درباره مرگ صالح درحالی منتشر می‌شد که رسانه‌ها از مرگ برخی از نزدیکان او خبر می‌دادند؛ الجزیره در خبری فوری به نقل از منابع خبری نزدیک به صالح نوشت که «حسین حمیدی»، فرمانده تیم حفاظت رئیس جمهور پیشین، کشته شده است.

به هر حال بعد از انتشار اخبار مربوط به ترور صالح، ائتلاف عربی تحت رهبری عربستان با انتشار بیانیه فوری از شهروندان ساکن صنعا خواسته از پایگا‌های انصارالله تا ۵۰۰ متر فاصله بگیرند؛ خبری که از قریب‌الوقوع بودن بمباران شدید علیه صنعا حکایت می‌کرد.

تایید خبر مرگ صالح توسط وزارت کشور یمن

علی‌رغم تکذیبیه‌های نزدیکان صالح، ناظران منتظر بیانیه وزارت کشور یمن بودند تا ببینند آیا این وزارتخانه تحت کنترل حوثی‌ها سرانجام رسما خبر مرگ صالح را تایید می‌کند؟ انتظارها با بیانیه‌ای که وزارت کشور صادر کرد به پایان رسید: پایان شبه‌نظامیان خائن. به گزارش المیادین وزارت کشور یمن با صدور بیانیه‌ای مرگ رئیس جمهور پیشین یمن را تایید کرد. در حالیکه در فاصله کوتاهی از انتشار شایعه خبر مرگ صالح، شبکه‌های اجتماعی پر شد از عکس‌ و فیلم کوتاهی که جنازه او را به تصویر می‌کشید، وزارت کشور یمن با صدور بیانیه‌ای با اعلام اینکه «بحران شبه‌نظامیان خیانتکار با تسلط بر مراکز و کشته شدن رهبر آن‌ها» پایان یافت، خبر مرگ صالح را تایید کرد. تایید خبر مرگ صالح با بمباران شدید مواضع مختلف در صنعا توسط جنگنده‌های ائتلاف سعودی و درگیری‌های شدید میان نیروهای حوثی و طرفداران حزب «کنگره مردمی» صالح همراه شد.

 

مرگ در انفجار یا به دست افراد مسلح؟

آتش تکذیب خبر مرگ صالح بعد از انتشار بیانیه وزارت کشور یمن و عکس‌ها از جنازه او به تدریج فروکش کرد تا جاییکه اسکای نیوز عربی و العربی هم با رسانه‌های نزدیک به انصارالله در تایید این خبر همراه شدند. الجزیره که همچون دیگر رسانه‌های عربی به صورت لحظه‌ای اخبار مربوط به تحولات یمن را به روز می‌کرد، نوشت: علی عبدالله صالح توسط نیروهای مسلح کشته شده است. یکی از رهبران ارشد حزب «کنگره مردمی» با تایید خبر مرگ رئیس جمهور پیشین به خبرگزاری آناتولی گفته که حوثی‌ها بعد از متوقف کردن خودروی صالح، او را با شلیک گلوله کشتند. به گفته این مقام نزدیک به صالح که نخواست نامش فاش شود، ظاهرا رئیس جمهور پیشین از راه سنحان در جنوب پایتخت یمن به سمت مسقط- پایتخت عمان- در حال فرار بوده است که خودرویش در چهل کیلومتری صنعا توقیف می‌شود. اسکای نیوز عربی نیز در گزارشی جداگانه روایت الجزیره را به نوعی تایید کرد. منابع این خبرگزاری عربی گفتند که حوثی‌ها بعد از آنکه صالح را به صورت زنده بازداشت کردند، او را همراه با تعدادی از رهبران حزبش به قتل رساندند.

براساس این گزارش ظاهرا «عارف زوکا»، دبیرکل حزب کنگره مردمی، و یاسر عواضی از رهبران این حزب در کنار ژنرال عبدالله محمد قوسی و پسر صالح، رئیس جمهور پیشین را همراهی می‌کردند. درحالیکه اخبار ضد و نقیضی درباره وضعیت خالد پسر صالح منتشر می‌شد، اسکای نیوز عربی به نقل از حزب «کنگره ملی» نوشت جنگ با حوثی‌ها همچنان ادامه دارد؛ این درحالی است که منابعی از این حزب گفتند تقابل با حوثی‌ها آخرین وصیت صالح بوده است.

 

علی عبدالله صالح متولد سال 1942 است که برای بیش از 30 سال یعنی از سال 1978 تا 2012- که در پی انقلاب عربی در کشورش از قدرت خلع شد- بر یمن حکومت می‌کرد. نام رئیس جمهور پیشین یمن با مهم‌ترین تحولات این کشور پیوند خورده است؛ از تقسیم کشور به یمن شمالی و جنوبی تا اتحاد دوباره آن در سال 1990؛ از همکاری با امریکا در مبارزه علیه القاعده در یمن تا اتحاد با ریاض در شش جنگ علیه نیروهای انصارالله؛ از خلع از قدرت تا ائتلاف با دشمنان سابق خود یعنی حوثی‌ها علیه رئیس جمهور تحت حمایت عربستان؛ و از تلاش برای بازگشت دوباره به قدرت با پشت کردن به دوستان خود روزهای سختی تا فرار به هنگام مرگ.

علی عبدالله صالح کیست؟

 

هرچند صالح به عنوان یک شریک مهم در جنگ علیه القاعده- به عنوان خطرناک‌ترین شعبه این گروه تروریستی در خاورمیانه- از کمک‌های مادی و تسلیحاتی قابل توجهی از جانب واشنگتن برخوردار بود اما با آغاز جنگ ائتلاف سعودی علیه یمن، به سرعت هدف حملات ائتلاف عربی قرار گرفت که از حمایت اطلاعاتی و لجستیکی امریکا برخوردار است. هرچند به هم خوردن ائتلاف تاکتیکی صالح با انصارالله دور از انتظار نبود اما شاید کمتر ناظر سیاسی می‌توانست پیش‌بینی کند که درگیری‌های شدید میان نیروهای حوثی و طرفداران صالح که از هفته گذشته شدت گرفت، به ترور رئیس جمهور سابق این کشور منجر شود. اخبار تایید نشده رسانه‌های عربی از این حکایت می‌کند که پشت کردن صالح به انصارالله به واسطه توافقات پنهانی با ابوظبی و امارات صورت گرفت؛ توافقاتی که به دنبال هموار کردن راه بازگشت خانواده یا نزدیکان صالح به سیاست بود اما نه تنها نتوانست آغازی برای حیات سیاسی صالح باشد بلکه به زندگی او هم پایان داد.