امروز 4 اسفند 1396 - ساعت 15:32

آرمان‌های انقلاب اسلامی در وعده‌های امام خمینی

آرمان‌های انقلاب اسلامی در وعده‌های امام خمینی رحمت‌اله بیگدلی استاد دانشگاه

معمولا در هر جنبش اصلاحی و یا حرکت انقلابی، رهبران جنبش و یا حرکت با مردم دو گونه مواجهه دارند؛ یکی این‌که می‌کوشند نظم حاکم را به باد انتقاد گیرند تا به مردم بباورانند که این نظم دارای مشکلاتی اساسی‌ است که باید اصلاح و در صورت اصلاح‌ناپذیری و نظمی نو طراحی شود. رهبران مصلح و انقلابی در راستای ترغیب مردم برای حضور در جنبش اصلاحی و یا انقلابی اقدام به دادن وعده‌هایی به مردم می‌کنند که ناظربه نفی مشکلات و نارسایی‌های موجود و حرکت به سوی نظم مطلوب و مورد علاقه مردم است. دعوت داعیان به اصلاح و انقلاب از مردم و دادن وعده‌های خاص به آنان و پذیرش مردم در واقع به منزله ایجاب و قبول عقدی است که بین مردم و رهبران منعقد می‌شود و عمل به مفاد آن از طرفین عقد واجب شرعی‌ و وظیفه ملی‌ و تخطی از آن از اعظم کبائراست.

خداوند متعال در قرآن کریم درباره وجوب وفای به عهد و پیمان می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ای کسانی که ایمان آورده اید، به پیمانها و قراردادها وفا کنید.»(مائده /۱) و می‌فرماید: «وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ کَانَ مَسْؤولاً. به عهد و پیمان [خود] وفا کنید که از آن پرسش می‌شود.»(اسراء / ۳۴)

رسول خدا(ص) فرمود: «ثَلاثٌ مَن كُنَّ فيهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَ اِن صامَ وَ صَلّى وَحَجَّ وَ اعتَمَرَ و َقالَ «اِنّى مُسلِمٌ» مَن اِذا حَدَّثَ كَذِبَ وَ اِذا وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِذَا ائتُمِنَ خانَ؛ سه چيز است كه در هر كس باشد منافق است اگر چه روزه دارد و نماز بخواند و حج و عمره كند و بگويد من مسلمانم؛‌ كسى كه هنگام سخن گفتن دروغ بگويد و وقتى كه وعده دهد تخلف نمايد و چون امانت بگيرد، خيانت کند.»(نهج‌الفصاحه ص ۴۲۲، حدیث‌ ۱۲۸۰)

امیرالمؤمنین امام علی(ع) نیز فرمود: «اصلَ الدینِ اداءُ الامانهِ و الوفاءُ بالعُهوُد.؛ بنیاد دین‌داری، امانت را به‌جا آوردن و پای‌بندی به عهد و پیمان است.»(غررالحکم، ج۱، ص ۸۸)

بدون تردید، سنگ بنای همه امور در جوامع مختلف، پای‌بندی به عهد و پیمان است و با سست شدن آن، شیرازه همه امور از هم گسسته می‌شود. از این‌روست که امام علی(ع)در عهدنامه خود به مالک اشترفرمود:«فاَنهُ لیسَ من فَرائضِ اللهِ شَیءُ اشدُ علَیه اجتماعاً، مَع تفَرق اهوائهِم، و تَشتُتِ آرائِهم، من تَعظیمِ الوَفاءِ و بالعُهود، و قَد لَزمَ ذلکَ المُشرکونَ فیما بَینهُم دَُونَ المُسلمینَ لما استَوبلُوا من عوَاقب الغَدرِ؛ در میان واجبات الهی هیچ موضوعی همانند وفای به عهد در میان مردم جهان با تمام اختلافاتی که دارند مورد اتفاق نیست؛ حتی مشرکان زمان جاهلیت« علاوه بر مسلمانان» آن را مراعات می‌کردند؛‌ زیرا عواقب پیمان‌شکنی را آزموده بودند.»

در این یادداشت کوتاه به بخشی مختصر‌ از وعده‌هایی پرداخته می‌شود که رهبر فقید انقلاب اسلامی امام خمینی(ره) و به تبع ایشان دیگر پیشتازان انقلاب اسلامی به ملت ایران دادند و بر اساس آن وعده‌ها ملت ایران را به عرصه مبارزه با رژیم شاهنشاهی کشاندند. امام خمینی به عنوان رهبر انقلاب اسلامی نظامی با مختصات زیر به ملت ایران وعده می‌داد و ملت نیز به سودای نیل به نظامی با این مختصات به صحنه آمد و با تقدیم هزاران شهید، رژیم شاهنشاهی را بر انداخت و با تقدیم صدها هزار شهید و جانباز از نظام برآمده از انقلاب اسلامی در برابر دشمنان خارجی دفاع کرد:

 

۱. شکل حکومت، جمهوری است. جمهوری به‌همان معنا که در همه‌جا جمهوری است. جمهوری اسلامی، جمهوری است مثل همه جمهوری‌ها.

 

۲. در این جمهوری، یک مجلس مرکب از منتخبین مردم امور مملکت را اداره خواهند کرد.

 

۳. حکومت اسلامی، حکومت مستند به‌قانون الهى و به‌آرای ملت است. این‌طور نیست که با قلدرى آمده باشد که بخواهد خودش را حفظ کند، با آرای ملت مى‌آید و ملت او را حفظ مى‌کند و هر روز هم که برخلاف آرای ملت عمل بکند قهراً ساقط است.

 

4. عزل مسئولین جمهوری اسلامی به دست مردم است.

 

5. ما حکومتی را می‌خواهیم که برای این‌که یک‌دسته می‌گویند «مرگ بر فلان کس»، آن‌ها را نکشند.

 

6. جامعه آينده ما جامعه آزادی خواهد بود. همه نهادهای فشار و اختناق و همچنين استثمار از ميان خواهد رفت.

 

در حکومت اسلامی همه افراد دارای آزادی در بیان هرگونه عقیده‌ای هستند.

 

7. مطبوعات در نشر همه‌ حقایق و واقعیات آزادند.

 

8. در جمهوری اسلامی کمونیست‌ها نیز در بیان عقاید خود آزادند.

 

9. دولت استبدادی را نمی‌توان حکومت اسلامی خواند... رژیم اسلامی با استبداد جمع نمی‌شود.

 

10. حكومت اسلامی بر حقوقِ بشر و ملاحظه آن است. هيچ سازمانی و حكومتی به‌اندازه اسلام ملاحظه حقوق بشر را نكرده است. آزادی و دموكراسی به‌تمام معنا در حكومت اسلامی است.

 

11. اسلام، هم حقوق بشر را محترم می‌‏شمارد و هم عمل می‌كند. حقى را از هيچ‌كس نمی‌‏گيرد. حق آزادى را از هيچ‌کس نمی‌گيرد. اجازه نمی‌دهد كه كسانى بر او سلطه پيدا كنند كه حق آزادى را به‌اسم آزادى از آن‌ها سلب كند.

 

12. تمام اقلیت‌های مذهبی در حکومت اسلامی می‌توانند به‌کلیه فرائض مذهبی خود آزادانه عمل نمایند و حکومت اسلامی موظف است از حقوق آن‌ها به‌بهترین وجه دفاع کند.

(نهج‌البلاغه، نامه ۵۳)