امروز 4 اسفند 1396 - ساعت 15:15
ماندانا تیشه یار عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی

چرا روابط با هند مهم است؟

چرا روابط با هند مهم است؟ ماندانا تیشه یار عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی

رییس جمهور ایران امروز پیش از رفتن به دهلی نو، راهی حیدرآباد پایتخت سلسله قدیمی قطب شاهیان در مرکز هندوستان می شود. این سلسله که آیین شیعه و زبان و ادب پارسی را در شبه قاره رواج داده و پیوندهای نزدیکی با پادشاهان صفوی داشتند، حیدرآباد را حدود چهارصد سال پیش، به سبک معماری اصفهان بنا کردند و از آن هنگام، دوستی میان بسیاری از مردم این شهر هفت میلیون تنی با ایرانیان تداوم یافته و می توان آثار بسیاری از فرهنگ و هنر ایرانی را در این شهر یافت. یادم می آید در تابستان سال ۲۰۰۹ که برای شرکت در یک همایش به این شهر سفر کرده بودم، میزبانان پیشنهاد دادند که «چای ایرانی» که مرغوبترین چای از دید ایشان بود را بنوشیم و برایمان چای لاهیجان را دم کردند و با لذت نوشیدیم.

روابط ایران و هندوستان اما محدود به این منطقه از شبه قاره نمی شود. پیوندهای تاریخی از هزاره های پیشین رشته محکمی میان ایرانیان و هندیان پدید آورده است. اما اهمیت روابط با این کشور در دوران کنونی در چیست؟

هندوستان، هفتمین کشور پهناور جهان، با جمعیتی بیش از یک میلیارد و 300 میلون تن و سامانه سیاسی ای که بزرگترین مردم سالاری جهان نامیده می شود، از هنگام استقلال تاکنون همواره بازیگری پویا در عرصه سامانه بین‌الملل بوده است؛ چه آن هنگام که رهبری جنبش عدم تعهد را در همه سال های جنگ سرد به دست داشت و چه پس از آن که ابتکار گفتگوهای شمال ـ جنوب و جنوب ـ جنوب را در سال‌های پساجنگ سرد به همراه دیگر کشورهای رو به توسعه شکل داد. در بسیاری از بحران ها در گوشه و کنار جهان نیز هندی ها همواره در قالب نیروهای پاسدار صلح حضور داشته اند. ویژگی های بی همتای فرهنگی و تمدنی جامعه هند همچنین این فرصت را برای کارگزاران این کشور فراهم آورده تا در سازمان های علمی، آموزشی و فرهنگی بین‌المللی همواره پیشگام باشند.

شاید چشم اسفندیار این کشور، فقر گسترده در سراسر این سرزمین در حوزه های اقتصادی، آموزشی و بهداشتی بود که در سه دهه گذشته، با تغییر الگوی برنامه اقتصادی اش، توانسته انقلابی بزرگ در این عرصه ها پدید آورد و اگرچه هنوز راهی دراز در پیش دارد، اما امروزه دست کم می توان گفت که آینده برنامه های توسعه پایدار و افزایش شمار طبقه متوسط در هندوستان، روشن تر از همیشه است. با اهمیت یافتن جایگاه قاره آسیا و منطقه اقیانوس آرام در معادلات قدرت در جهان در سال های اخیر، می توان انتظار داشت که هند نقشی پر رنگ تر از پیش در این عرصه بازی کرده و از قدرتی قاره ای، به بازیگری اثرگذار در سطح کلان روابط بین‌الملل تبدیل شود.

در این میان،‌ سفر رییس جمهور ایران به حیدرآباد و دهلی نو، از یک سو نشانگر تاکید ایران بر پیوندهای دیرینه تاریخی با هند و از سوی دیگر گویای تمایل همکاری میان دو کشور به ویژه در عرصه های اقتصادی و سیاسی در دوران نوین می‌باشد. بی تردید هم افزایی این دو کشور بزرگ در جنوب و غرب آسیا، هم می تواند راه های اقتصادی تازه ای را در مناطق پیرامون بگشاید و هم توازن قوای قاره ای را بهتر بر پا دارد.