امروز 29 مرداد 1397 - ساعت 19:27
علی بیگدلی استاد دانشگاه

همه پل ها را خراب نکنیم

همه پل ها را خراب نکنیم علی بیگدلی استاد دانشگاه

 

همچنان موضوع برجام و سرنوشت مبهم آن یکی از مهمترین مسائل بین المللی به شمار می رود و در این میان همچنان کارشناسان بین المللی نمی توانند قاطعانه درباره آینده برجام و احتمال بقا یا لغو آن اظهار نظر کنند. پیش از شروع مذاکرات سران کشورهای اروپایی در واشنگتن این پیش بینی مطرح بود که نمایندگان قاره سبز می توانند به‌نوعی دونالد ترامپ را به حفظ برجام قانع کنند ولی اکنون به نظر می رسد که مجددا برجام وارد یک جریان و دوره پیچیده شده است و بر همین اساس توقع می‌رود که تمامی جوانب کار با احتیاط بررسی شده و دنبال شود.

مذاکرات اخیر آقای امانوئل مکرون و دونالد ترامپ می‌توانست نتیجه‌ای به مراتب بهتر در پی داشته باشد که ما شاهد آن بودیم. متاسفانه در این نشست علی رغم نزدیکی ها و قرابت‌هایی که پاریس و واشنگتن با یکدیگر دارند و در حالی که رییس جمهوری فرانسه بارها و بارها بر حفظ برجام تاکید داشت، دیدیم که آقای ترامپ تحت تاثیر لابی ضد ایرانی همچنان مترصد آن بود که حرف خودش را به کرسی بنشاند؛ هدفی که قطعا کشورها و جریان های مشخصی پشت آن خودشان را مخفی کرده اند و همواره تلاش می‌کنند که از طریقی به منافع جمهوری اسلامی در عرصه بین‌المللی‌صدمه بزنند.

با این همه آنچه قابل بیان است، چیزی نخواهد بود جز‌اینکه هنوز نمی توان به لغو قطعی یا ابقای قطعی برجام در آینده نزدیک رای داد. در مذاکره اخیر مکرون و ترامپ چهار محور اصلی از سوی پاریس به واشنگتن پیشنهاد شد که اولین آن حفظ برجام در کوتاه مدت و تمدید آن تا سال 2025 و دومین محور نگارش برجام جدید در دوران بعد از سال 2025 و سومین آن بحث ادعای ورود ایران به مسائل منطقه ای و نهایتا ، ادعای مسائل موشکی بود.

این پیشنهادات در واقع همان بسته پیشنهادی اروپا به ایالات متحده بود که به نظر می رسد ، اروپا می‌تواند از این طریق به نحوی ترامپ را قانع کند ولی آنچه که از صحبت‌های رییس جهوری ایالات متحده بر آمد این بود که او می‌خواهد در سریع ترین زمان ممکن یک تصمیم ویژه و البته دلخواه برای آینده برجام اتخاذ کند که احتمالا به گفته ترامپ از دوازدهم اردیبهشت ماه جاری اعلام‌خواهد شد.

در این میان تنها مساله مهمی که نباید به هیچ عنوان از آن غافل شد این است که مقامات ایران نباید زودتر از زمان موعد تصمیمی اتخاذ کنند که بعدتر این تصمیم تبعات سنگینی را برای ایران به همراه داشته باشد. ممکن است آمریکا از برجام خارج شود ولی تصمیم عاقلانه آن است که ایران در عین اتخاذ سیاست های متقابلانه نباید شریک ها و یا کشورهای نزدیک به خودش را از دست بدهد. ایران باید طوری رفتار کند که بعد از لغو احتمالی برجام همچنان از طریق اروپا بتواند مطالبات جهانی خودش را به طریقی دنبال کند.