امروز 3 مهر 1397 - ساعت 17:13

همکاری با شرکت های مستقل هواپیمایی اولویت است

همکاری با شرکت های مستقل هواپیمایی اولویت است

پس از خروج آمریکا از برجام بسیاری از رسانه ها از احتمال به تعلیق در آمدن قراردادهای تجاری اروپا و برخی کشورهای دیگر با ایران از جمله قراردادهایی که با غول های هواپیماسازی ایرباس و بوئینگ به امضا رسیده بود، خبر‌دادند.

ترامپ علاوه بر اعلام خروج از معاهده برجام، گفت که تحریم های اقتصادی با شدت بسیار بیشتری به ایران باز خواهند گشت که این تحریم ها صادرات نفت و خرید تجهیزات نفتی و قراردادهای خرید هواپیماهای مسافربری و غیرنظامی را نشانه گرفته است.

شرکت اروپایی ایرباس و بوئینگ آمریکا در مجموع قراردادهایی را به ارزش ۴۰ میلیارد دلار با شرکت هواپیمایی ایران ایر و آسمان به امضا رسانده بودند و قرار بود هرکدام به ترتیب ۱۰۰ و ۸۰ فروند هواپیما را به ایران تحویل دهند.

استیون منوچین-‌ وزیر خزانه‌ داری ایالات متحده آمریکا- دقایقی بعد از سخنرانی ترامپ اعلام کرد که پس از بازگشت تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، مجوز فروش هواپیماهای بوئینگ و ایرباس به ایران لغو خواهد شد و این شرکت ها نیز تنها چندماه فرصت دارند تا به این همکاری‌ها پایان دهند.

احتمال لغو قرارداد خرید هواپیماهای جدید و به روز از سوی بزرگترین غول های هواپیماسازی برای ناوگان هواپیمایی و حمل و نقل هوایی ایران می‌تواند خبر ناخوشایندی محسوب شود؛ چراکه در صورت تحویل این هواپیماهای جدید، ایرلاین های ایران می توانستند با افزایش خدمات و مسافران بین‌المللی خود، علاوه بر افزایش درآمد و امنیت پروازی خود، به هاب منطقه خاورمیانه تبدیل شده و با ایرلاین های کشورهای حوزه خلیج فارس همچون امارات و قطر که هم اکنون گوی رقابت را از ایران ربوده‌اند، به رقابت بپردازد.

به گفته بسیاری از تحلیلگران، خروج آمریکا از برجام موجب ضرر مالی ۴۰ میلیارد دلاری به این شرکت های هواپیماسازی خواهد شد.

گوردون جاندرو - معاون مدیرعامل بوئینگ - در بیانیه ای در واکنش به خبر خروج ترامپ از برجام گفت: «ما در اقدامات بعدی، با دولت آمریکا در این خصوص مشورت خواهیم کرد چراکه باید از سیاست های کشور خود، ایالات متحده، پیروی کنیم.»

ایرباس نیز در همان روزهای اولیه اعلام تصمیم ترامپ مبنی بر خروج از برجام بیانیه ای اعلام کرد که تصمیم گیری این شرکت در خصوص لغو قرارداد با ایران، قطعا زمان بر خواهد بود.

ایران ایر پس از برجام ۱۰۰ فروند هواپیمای ایرباس و ۲۰ فروند هواپیمای توربوپراپ ATR را سفارش داده بود که تاکنون سه فروند ایرباس و هشت فروند ATR را تحویل گرفته است.

شرکت های اروپایی به دلیل اینکه شماری از قطعات هواپیماهای تولیدی آنها در آمریکا تولید می‌شود، به مجوز صادرات واشنگتن برای تکمیل قراردادهایشان نیاز دارند. تا قبل از اعلام خروج آمریکا از برجام، برخی از مجوزهای لازم برای تحویل هواپیماهای ایرباس به ایران از سوی واشنگتن داده شده بود.

اما طی روزهای گذشته شرکت هواپیمایی بوئینگ خبر از لغو کامل قرارداد فروش هواپیما به ایران خبر داد و اعلام کرد که هیچ گونه هواپیمایی به ایران ارسال نخواهد کرد.

البته این اتفاقات واکنش های بسیاری را نیز در داخل کشور به دنبال داشت. اظهاراتی مبنی بر اینکه این 2 شرکت هواپیمایی با لغو قراردادهای خود قطعا دچار خسارت های بزرگی خواهند شد. از جمله کسانی که به لغو قراردادهای بوئینگ و ایرباس واکنش نشان دادند، محمدرضا رضایی رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی بود. بر همین اساس رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی اظهار کرد که با فسخ قرارداد بوئینگ با ایران ضرری که به این شرکت وارد می شود به سختی جبران خواهد شد.

محمدرضا رضایی کوچی در سخنانی که در این خصوص مطرح کرده بود با اشاره به اینکه مدیرعامل شرکت بوئینگ از خسارت ۲۰ میلیارد دلاری به دلیل فسخ قرارداد با ایران خبرداده است، گفت: «ایران تلاش کرد هواپیما بوئینگ را وارد کشور کند؛ اما با دستور آمریکا عملا این شرکت هواپیمایی نمی تواند با ایران معاملاتی داشته باشد.»

رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: «ایران بازار خوبی برای شرکت بوئینگ بود چرا که به این شرکت ۸۰ هواپیما سفارش داده بودیم؛ اما تحت فشار سیاسی بوئینگ قرارداد خود را لغو کرد در این بین ایران به لحاظ ریالی هیچ ضرر و زیانی نکرد چرا که ما پولی پرداخت نکرده بودیم»

نماینده مردم جهرم در مجلس دهم شورای اسلامی بیان داشت: «بوئینگ فرصت بازار ایران را از دست داده است؛ اما ما باید به سمت نوسازی ناوگان هوایی کشور برویم و در این مسیر باید با شرکت هایی که مستقل از آمریکا اقدام می کنند، همکاری کنیم.»

از سوی دیگر نیز خبر از اقدامات ایران برای ساخت هواپیمای ملی با همکاری روسیه و انتقال دانش از سوی این کشور منتشر شد. البته تحقق این امر نیز هم هزینه های بسیاری می طلبد و هم اینکه بسیار زمان بر است و قطعا پاسخگوی نیاز سازمان حمل و نقل هوایی برای کوتاه مدت نخواهد بود. لغو قرارداد شرکت های ایرباس و بوئینگ قطعا تاثیرات منفی خود را بر خطوط حمل و نقل هوایی کشور نشان خواهد داد. عدم اخذ ضمانت های اجرایی در حین عقد قرارداد با این دو شرکت از جمله مسائل مهمی است که گویا در زمان انعقاد قراردادها مغفول مانده است که در نتیجه آن شاهد لغو قراردادهای این 2 شرکت هواپیمایی بدون هیچگونه دستاوردی برای صنعت هوایی کشور‌هستیم.

همچنین نادر قاضی‌پور در توجیه حمایت از تولید هواپیمای ایران 140 که با مشارکت اوکراین و روسیه در ایران مونتاژ می‌شد و پیش از آخرین سقوطش در مردادماه سال ۹۳ و همچنین ممنوع‌شدن پروازش، چندین نمونه سقوط و آتش‌گرفتن موتور را تجربه کرده بود. سخنانی را مطرح کرد مبنی بر اینکه «تا هواپیمایی سقوط نکند که علتش را نمی‌توانند بررسی و پیدا کنند. الآن هواپیمای ۱۴۰ همه‌چیزش خوب است، جز موتورش که باید تغییرات اساسی روی آن انجام شود. ایران  هم می‌تواند هواپیما تولید کند و آنقدر خطا و آزمون کند، آنقدر بیفتد و سقوط کند تا بتواند هواپیمایی تولید کند که قابل صادرات هم باشد. افتاد هم افتاد. می‌توانیم هواپیمای جنگی بسازیم که خلبان‌های آن موقع سقوط از هواپیما بپرند پایین.» اظهاراتی که واکنش‌های بسیاری را به همراه داشت چرا که آزمون و خطا در این خصوص می تواند به مرگ بسیاری از افراد منجر شود و مسئله ای نیست که بتوان از کنار آن به راحتی‌عبور‌کرد.